Paars-plus bundelt krachten

Wanneer ben je vrijzinnig? PvdA-partij-ideoloog Joop van den Berg geeft in het boekje Open en onbevangen. De noodzaak van politieke vrijzinnigheid tien eigenschappen die iemand tot de vrijzinnige stroming doet behoren. Het deed Kamervoorzitter Gerdi Verbeet twijfelen, bekende ze bij het in ontvangst nemen van het eerste exemplaar van het boek: behoort zij wel tot de vrijzinnige stroming?

Joop van den Berg weet het zelf ook niet zo goed, bekent hij. Hij had ‘tegengestelde ervaringen’ opgedaan in het verleden, waarbij hij zowel op een positieve manier als op negatieve wijze onder de vrijzinnigen werd geschaard. Zelf voelt de PvdA’er zich meer sociaaldemocraat dan vrijzinnig democraat.
Waar komt dat nou eigenlijk vandaan, dat vrijzinnige, vraagt Van den Berg zich af. Alleen in Nederland valt de term niet volledig samen met liberalisme. Het is een ‘ietwat onzinnig onderscheid’, maar liberalisme behoort in onze gedachten alleen toe aan de VVD. Vrijzinnigen vind je in een bredere context, ook bij D66 en GroenLinks.

Niet voor niets werkten aan het boekje auteurs mee van diverse politieke gezindten. Paars-plus doopte dagblad De Pers de toevallige coalitie omdat ook GroenLinks op papier is vertegenwoordigd in de persoon van Europarlementariër Kathelijne Buitenweg. Maar de clubmeetings, géén nieuw Des Indes-beraad, volgens de Nijmeegse burgemeester en vrijzinnig voortrekker Thom de Graaf (D66), is nadrukkelijk geen opmaat naar een nieuwe politieke partij. Eén ding hebben de betrokkenen gemeen: ze maken zich zorgen over het opkomend populisme en de daarmee verbonden verloedering van de rechtsstaat. Het is ook eigenlijk best handig dat de oude vrijzinnige stroming – tot voor de oorlog nog vertegenwoordigd door de VDB – nu in vier partijen te vinden is. Het is, in de woorden van De Graaf ‘een nieuw platform over partijkaders heen’.

Bent u vrijzinnig?

1. individualistisch ingesteld
2. een voorkeur voor vrij ondernemerschap
3. steun voor maatschappelijke emancipatie
4. gehechtheid aan de constitutie
5. wantrouwen jegens godsdiensten,
6. kosmopolitisch ingesteld
7. een stedelijke achtergrond
8. welgemanierdheid
9. gematigd
10. pragmatisch