Midden in de crisis

Wonen in het veiligste en rijkste land van Europa en tegelijkertijd bezig zijn met de malaise en schulden-problematiek van de armste landen van de EU. Een tegenstelling die Daniel Koerhuis dagelijks ondervindt. ‘Wonen in Luxemburg is heerlijk. Uitzicht op de bossen en heuvels, geen files en tien minuten reistijd naar mijn werk, een prima plaats om te leven.’ Toch is de END’er, oftewel nationaal gedetacheerd expert, veel op reis. Een dag in de week is hij in Brussel, regelmatig legt hij werkbezoeken af aan EU-lidstaten die zich op dit moment in financiële problemen bevinden en hij geeft veel presentaties aan financiers in bijvoorbeeld Londen, Parijs en Frankfurt. ‘Als je de puinhopen in Griekenland en Portugal ziet, besef je toch weer dat we het in Nederland goed voor elkaar hebben.’

Ook in zijn functie op het ministerie van Financiën had Koerhuis al veel van doen met het toezicht op de financiële markten. Hij droeg bij aan de structurering van de noodpakketten voor ABN Amro en ING en was vervolgens nauw betrokken bij de oprichting van de EFSF, de European Financial Stability Facility. Een tijdelijke faciliteit die is gebaseerd op een special purpose vehicle, een instelling die zelf geld kan lenen op de financiële markten en dat vervolgens uitleent aan landen die in de problemen zijn. Nu houdt hij zich, vanuit de commissie, bezig met het opzetten van de Europese noodfondsen en het structureren van de leningen van deze fondsen aan de noodlijdende landen.

‘Ik ben eigenlijk meegereisd met het project waar ik mij ook al op het ministerie mee bezighield. Mijn toenmalig directeur, Maarten Verwey, gaf aan dat ik als gedetacheerd expert veel bruikbaarder bij de commissie zou zijn dan bij het ministerie en daar was ik het roerend mee eens,’ zegt Koerhuis. ‘Ik ben met mijn neus in de boter gevallen. Dat ik nu mag bijdragen aan het opzetten van het EFSF, toch “ons kindje”, zie ik als een mooie kans om ervaring op te doen.’

Je bent nu ruim een jaar aan het werk bij de commissie. Wat is je het meest opgevallen?
‘Europa is klein, je komt toch steeds weer dezelfde mensen tegen. In die zin is er niet zo veel veranderd. Wat ik ook merk tijdens mijn reizen is dat Nederlanders en Finnen veel pessimistischer zijn dan de rest van de Europeanen. Zelfs de Duitsers zijn optimistischer.’

Is dat terecht?
‘Ik besef dat Nederland binnen Europa een klein landje is. Maar binnen de EU behoren we samen met Duitsland, Frankrijk, Finland, Oostenrijk en Luxemburg tot de landen met de meeste financiële middelen. Nederland mag best eens wat vaker van zich laten horen en de luis in de pels zijn. Het is niet gek om maatregelen van landen te eisen om een begroting op orde te krijgen. Nederland zit nu aan tafel en kan meebeslissen. Dat is ook een van de redenen dat je als Nederland moet willen meedoen met de euro. Een situatie zoals vroeger, waarbij de gulden gekoppeld was aan de Duitse mark en Nederland niet kon meebeslissen over de koers van de mark, moeten we niet meer willen. Neem bijvoorbeeld de Zwitsers nu, die zitten niet aan tafel maar moeten wel hun munt koppelen en onvoorwaardelijk euro’s kopen.’

Het ene noodfonds is nog niet tot uitvoering gebracht of er wordt al weer gesproken over een nieuw reddingsplan. Hoe lang kan dit nog doorgaan?
‘Europa financiert al projecten sinds de jaren vijftig en landen sinds de crisis in de jaren tachtig. In 2008 is dit programma nieuw leven ingeblazen. Sinds die tijd is er 50 miljard euro vrijgekomen voor niet-euro landen en onlangs 60 miljard voor eurolanden. Daarbovenop is onlangs dus de 440 miljard grote EFSF opgericht. Waar dit heengaat is niet precies te zeggen. Ik heb in ieder geval de mogelijkheid om mijn contract met twee of vier jaar te verlengen. Voorlopig ben ik hier nog niet weg.’