Regiegemeente geknipt voor Het Nieuwe Werken

De gemeenteraad van Amersfoort besloot in november vorig jaar om de taak en rol van de gemeente bij Het Nieuwe Werken – voor de eigen organisatie én in de samenwerking met het bedrijfsleven – uit te werken. Alle partijen hebben daar baat bij, want zoals het in het raadsvoorstel wordt geformuleerd: ‘Het Nieuwe Werken is een visie om werken effectiever, efficiënter en plezieriger te maken voor zowel de mens als de organisatie.’ De gemeente kan natuurlijk niet bepalen wat bedrijven doen, maar kan wel voorwaarden scheppen en faciliteren. Ook dat staat al in het raadsvoorstel: ‘Het Nieuwe Werken bij het bedrijfsleven is vooral een taak voor henzelf en de gemeente heeft daarbij een beperkte rol.’

Sebastiaan van ’t Erve, de GroenLinks-wethouder die onder meer duurzaamheid in zijn portefeuille heeft, vertelt wat de gemeente wél kan doen. ‘We hebben het makkelijker gemaakt om een bedrijf aan huis te beginnen. Dat mag nu in principe overal, al zijn er nog wel enkele beperkingen, er mag bijvoorbeeld geen parkeeroverlast ontstaan.’

Thuis werken wordt makkelijker door de verglazing van de stad oftewel de aanleg van een glasvezelnet. ‘Dat maakt de ontwikkeling mogelijk van digitale diensten als online muziekles, of sportclubs die hun pupillen digitaal trainingstips geven. En de bedrijven in de stad kunnen hun werknemers makkelijker elders laten werken. We helpen zo Het Nieuwe Werken te laten landen bij werkgevers en zzp’ers.’ Wat helpt bij dat ‘landen’ is een gezamenlijk mobiliteitsplatform van gemeente en bedrijfsleven. ‘Daarin wordt onder meer gesproken over flexibele werktijden om de drukte in de spits wat te verminderen.’

De invoering van HNW is een kwestie van goed werkgeverschap dat aansluit op de netwerksamenleving die aan het ontstaan is. Voor de gemeente speelt daarnaast nog een tweede aspect een rol, vertelt Van ’t Erve. ‘De invoering van Het Nieuwe Werken is ook, moet ik in alle eerlijkheid zeggen, een bezuinigingsmaatregel: we moeten als gemeente structureel twintig miljoen bezuinigen. Met de invoering van HNW willen we één miljoen per jaar besparen. We zijn nu aan het kijken hoeveel werkplekken minder we in de toekomst nodig hebben, en het lijkt erop dat we twee panden kunnen verkopen.’

Wachtwoord
De gemeentelijke organisatie is in principe goed geschikt voor HNW. ‘Amersfoort is de afgelopen jaren een regiegemeente geworden, we hebben geen eigen plantsoenendienst, vuilnisdienst en dergelijke meer. Dat betekent dat we vooral veel bureauwerk doen, en dat kan thuis.’ Van ’t Erve wil nu al best zijn werkkamer opgeven. ‘Ik werk alleen nog met de iPad en zet de desktop op mijn bureau eens in de drie maanden aan als het wachtwoord moet worden veranderd. Je kunt nu al overal inloggen, je telefoon wordt dan ook doorgeschakeld, ik moet alleen een plaats hebben waar ik af en toe privacygevoelige telefoongesprekken kan voeren.’

Bij de invoering van HNW wordt de gemeente ‘geholpen’ door de leeftijd van het stadhuis, een kantoorkolos uit de jaren zeventig die aan renovatie toe is. Het pand gaat waarschijnlijk in 2013 op de schop en wordt dan in één moeite door geschikt gemaakt voor HNW. Dat is één ding, maar er moet voor HNW meer veranderen, waarschuwt Van ’t Erve. ‘De mensen moeten wennen aan digitaal werken, en we moeten ook nieuwe procedures en oplossingen bedenken.’

Na alle zeperds van de afgelopen maanden (de Diginotar-affaire, gemeentelijke websites die te kraken waren) staat digitale veiligheid ineens weer hoog op de agenda. En dat heeft voor Van ’t Erve een positief effect: er wordt beter over HNW nagedacht, het wordt niet langer aan technici overgelaten. ‘Het gaat om het maken van keuzes, het is de vraag welke risico’s je wilt accepteren en welke verantwoordelijkheid je neemt. Dat kan bijvoorbeeld tot de beslissing leiden dat de Gemeentelijke Basisadministratie een locatiegebonden informatiesysteem blijft, of tot de keuze dat je vanuit huis via een beveiligde lijn werkt en niet via G3.’