Bye bye Den Haag: Wisselend Perspectief

Na tachtig dagen buiten het Haagse voel ik mij nog steeds wat onrustig. Last van ontwenningsverschijnselen.  Ik kom erachter dat ik jarenlang in een permanente crisisomgeving heb gewerkt. De politieke frontlinie in de gezondheidzorg mag best zo heten. Een hoog waan-van-de-dag-gehalte, grote ‘SBS6’ factor, permanent hit and run, weinig ruimte voor reflectie. Gezondheidzorg is emotie. Van collega’s die een soortgelijke stap namen, heb ik begrepen dat die onrust een normale fase is. Duurt drie à vier maanden.

Als voorzitter van het College voor Zorgverzekeringen blijf ik in het domein van de gezondheidzorg werkzaam. Veel thema’s die ik op de discussiefora tegenkom, zijn bekend en direct herkenbaar. Maar het perspectief is gewisseld. Ambtelijk Den Haag richt zijn focus begrijpelijk op bewindslieden en hun verantwoording naar de beide Kamers. Groot strategisch spel met lobby, (nieuwe) mediacratie en politieke besluitvorming. Een relatief grote afstand tot de burger, hoezeer politici ook hun best doen de burger te vertegenwoordigen.

Een van de nieuwe en daarom ook spannende aspecten van mijn functie is de verantwoordelijkheid voor een uitvoerend verzekeringsbedrijf. Wel met de moeilijkste klanten: onverzekerden, wanbetalers, mensen die in het buitenland wonen, gemoedsbezwaarden. Ik verkondig nu dat we in omvang de vijfde zorgverzekeraar van Nederland zijn, compleet met een call center met directe burgercontacten.
Dat is nieuw voor mij. En ik leer daar veel van. Misschien wel het meest van de klachten die burgers uiten. Ja natuurlijk, die zijn er, who’s perfect? Het grote verschil komt hier aan het licht tussen het micro en het heden van de burger.
‘Mijn dochter heeft haar leven niet zo op orde en is wanbetaler, waar kan ik de premie betalen want ik wil het voor haar oplossen. ‘En het macro en de toekomst van de overheid gevat in zijn systemen.

‘Ja mijnheer, dan moet de persoon in kwestie wel zelf het formulier invullen.’ ‘Maar mijn dochter kan dat juist niet.’ ‘Dan moet de persoon in kwestie… Want we moeten allemaal solidair zijn en de zorg is al onbetaalbaar, ennuh.... privacywetgeving hè’.
Hier zie ik een grote opgave. Ervoor zorgen dat we ondanks onze generieke systemen toch oplossingsgericht en respectvol met de burger omgaan. Het leert mij ook dat de interactie en het wederzijdse begrip tussen beleid en uitvoering geïntensiveerd moet worden.

Ik kom nog geregeld in Den Haag. Het blijft een mooie wereld. En het gemopper is nog steeds hetzelfde: P-Direkt @%#@?>/. Maar ja, daar ben ik wel mooi vanaf.

Arnold Moerkamp is voorzitter van het College voor Zorgverzekeringen