Rianne's Report: Brusselse perikelen

Op initiatief van drie oud-deelnemers van het ABD-Kandidatenprogramma ging een twintigtal ambtenaren van de ministeries van Vrom, VenW, LNV en Financiën hierover in debat. De casus Natura 2000 stond tijdens de bijeenkomst op 24 augustus jongsleden centraal.

‘Praten we niet te veel in karikaturen over de Brusselse wetten en regels?’ vraagt gastheer Cees Moons zich openlijk af. Dit is volgens de directeur Leefomgevingkwaliteit van het ministerie van Vrom helemaal niet nodig. De opdracht van de Nederlandse ambtenaar is namelijk de complexe regelgeving in de juiste context te plaatsen, aldus Moons. ‘Omgaan met Europese wet- en regelgeving vereist creativiteit en pro-activiteit. Het zou zonde zijn om als followers achterover te gaan hangen en alles op ons af te laten komen.’

Henri Kool, programmadirecteur van Natura 2000 op het ministerie van LNV, is het hier roerend mee eens. ‘Natura 2000 is in essentie een Europees netwerk van waardevolle natuurgebieden,’ omschrijft Kool ‘zijn’ programma. Hij merkt op dat de Brusselse richtlijnen er niet voor niets zijn: ‘Door de economische groei in vorige eeuw is de biodiversiteit schrikbarend afgenomen en dat beseffen we nu ook. Ik zie dat “de natuur” voor het eerst een harde factor in sociaaleconomische afwegingen is geworden.’ Toch pakt Brusselse wet- en regelgeving soms anders uit dan gedacht, waarschuwt hij. ‘Je plant een boom in Brussel, waar je in het meest dramatische geval later zelf aan opgehangen wordt. De intentie van nieuwe wetten en regels is vaak goed, maar soms is aan het eind van de rit  de uitvoerbaarheid ver te zoeken.’

LNV-attaché Geert Kits Nieuwenkamp, werkzaam op de PV in Brussel, pleit voor goed en frequent onderling contact. Dit draagt volgens de LNV-er onder meer bij aan wederzijds begrip. ‘Bezoeken van de Europese Commissie aan Nederland zijn een uitstekend instrument, omdat de commissaris dan met eigen ogen kan zien tegen welke problemen wij in Nederland momenteel aanlopen bij de implementatie van Natura 2000,’ aldus de LNV-attaché. ‘Nederland loopt voorop met de implementatie van dit programma en loopt daardoor als eerste tegen bepaalde zaken aan. De commissie wil graag van Nederland leren om deze ervaringen te kunnen gebruiken.’

Regelmatig worden er Kamervragen gesteld waarin parlementsleden zich afvragen of de Europese wet- en regelgeving niet te ruimhartig door Nederland wordt geïnterpreteerd. Is dit echt zo? Implementeert de Nederlandse overheid Europese regels te strikt of is er wel degelijk sprake van een level playing field? Hoogleraar milieurecht Rosa Uylenburg verwijst in dit kader naar een aantal onderzoeken waarin werd bekeken of in Nederland de habitat- en vogelrichtlijn zodanig worden uitgevoerd dat er sprake is van een ongelijk speelveld. Daaruit blijkt dat dit, met uitzondering van een klein deel van de visserij-sector, uiteindelijk niet het geval is. De verschillen die zich voordoen zijn grotendeels tijdelijk, aldus Uylenburg.  

‘Brussel kan ook niet tot in detail op lidstaatniveau voorzien hoe richtlijnen zullen uitpakken,’ relativeert Moons tot slot. ‘Wij als professionals zullen dit moeten oppakken en hiermee om moeten gaan zoals met de natuurlijke loop der dingen. Je hoeft geen specialist te zijn, maar zorg wel dat je een waardig gesprekspartner bent.’ Wat minder “wij-zij denken”  tussen Brussel en Den Haag zou daarbij geen kwaad kunnen, vindt de Vrom-directeur. ‘Met deze bijeenkomst hebben we in ieder geval een begin gemaakt.’