Meindert Stolk: Scheidslijn

Rutte, Verhagen en Wilders onderhandelen al weken en ondanks alle commotie en discussies binnen de partijen, groeit de verwachting dat zij binnenkort een regeerakkoord en gedoogakkoord kunnen presenteren. Hoewel een minderheidskabinet normaal gesproken kan leiden tot meer dualisme en een onafhankelijker opstelling van de Kamerleden, valt te vrezen dat de bijzondere samenwerking tussen VVD, PVV en CDA juist leidt tot het tegenovergestelde.

Het feit alleen al dat de partijen wekenlang nodig hebben voor hun onderhandelingen, doet vermoeden dat de bevochten compromissen worden vastgelegd in ‘dichtgetimmerde’ akkoorden die weinig ruimte overlaten voor hun Kamerfracties. Bovendien vereist hun uiterst krappe meerderheid in de Kamer een strikte fractiediscipline en  moeten we erop rekenen dat de bewindspersonen hun voorstellen nauw zullen afstemmen met hun fracties. Intussen zullen de oppositiepartijen er alles aan doen om dit kabinet zo snel mogelijk te laten struikelen en om uiteenlopende redenen tegen vrijwel elk voorstel van het kabinet gaan stemmen. De onlangs uitgelekte strategienotitie van de PvdA spreekt wat dat betreft boekdelen.

Zo dreigt er een scherpe scheidslijn tussen voor- en tegenstanders van het aanstaande minderheidskabinet. Niet alleen in het parlement, maar ook in de samenleving. Een scheidslijn die niet past bij de Nederlandse politieke cultuur, maar vooral een belemmering vormt voor het zo noodzakelijke draagvlak voor de moeilijke ingrepen die komende jaren noodzakelijk zijn.

Het nieuwe kabinet zal daarom juist ongelooflijk veel moeten investeren in een dialoog met de samenleving. Duidelijk moeten laten zien en bewijzen dat men wel degelijk uit is op het overbruggen van tegenstellingen en belangen. Niet koste wat kost met 76 voorstemmen omstreden voorstellen er doorheen drukken, maar open staan voor argumenten. Zoeken naar een breed maatschappelijk en politiek draagvlak.

Als Mark Rutte waar wil maken dat hij de premier wil zijn van alle Nederlanders,  zal zijn kabinet niet een ‘in beton gegoten’ regeerakkoord moeten uitvoeren, maar open staan voor een echt debat en de dialoog blijven aangaan met ondernemingen, belangenorganisaties en de mensen uit de praktijk.