Bericht uit Brussel

Het Europese antwoord op rampen en crisis

Door: Marieke Timmermans | 04.03.2011 | Editie: PM02

Op 12 januari 2010 werd Haïti getroffen door een zware aardbeving. Catherine Ashton, de Hoge Vertegenwoordiger voor het Europese buitenland- en veiligheidsbeleid, kreeg al snel het verwijt dat zij, en daarmee de Europese Unie, niet aanwezig genoeg was geweest tijdens de nasleep van deze catastrofe. Vanuit haar verantwoordelijkheid voor humanitaire hulp en civiele bescherming speelde de Eurocommissaris Kristalina Georgieva echter ook een rol.

De Bulgaarse gebruikte het momentum om een oud idee voor een Europese reactiemacht voor het bestrijden van rampen binnen en buiten de EU nieuw leven in te blazen. Gevoed door kritiek op de gebrekkige zichtbaarheid wakkerde Georgieva succesvol de discussie aan over het belang van sneller en effectiever optreden vanuit de EU.

Marieke Timmermans werkt als eerste ambassadesecretaris voor Veiligheid en Justitie & Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op de Permanente Vertegenwoordiging (PV) van Nederland bij de EU te Brussel.

Wat houdt het idee concreet in? Het begint met het EU-crisisresponscentrum van de commissie, dat voor interne en externe bijstandsaanvragen de hulpverlening coördineert en dit jaar 24 uur per dag operationeel moet worden. De tweede stap is dat lidstaten vrijwillig hun expertise, mankracht en bijbehorende middelen zoals waterzuiveringsinstallaties en reddingsboten aanmelden in een vrijwillige pool. In geval van een ramp zou de commissie vervolgens mogen bepalen welke middelen zullen worden ingezet. Stap drie is de gemeenschappelijke aanschaf van vaak high tech capaciteiten die niet in de lidstaten voorhanden zijn.

Nederland is benieuwd naar de verdere uitwerking van de plannen, maar van mening dat de lidstaten zelf moeten blijven beslissen over eigen inzet. De ministeries van Veiligheid en Justitie en Buitenlandse Zaken werken nauw samen op dit dossier, vanwege de verwevenheid van crisisbeheersing en ontwikkelingssamenwerking. De commissie komt dit jaar met wetgevingsvoorstellen, die door de raad en het Europees Parlement zullen moeten worden goedgekeurd.

Vanuit de PV zal ik deelnemen aan de gesprekken met de commissie over de gedeelde scenario’s van mogelijke rampen en consultatierondes met lidstaten, ngo’s en militairen. Eind 2011 wordt eveneens een voorstel van de commissie verwacht over de uitwerking van de solidariteitsclausule (artikel 222 van het Verdrag van Lissabon), waarin is bepaald dat lidstaten die worden getroffen door een natuurramp of terroristische aanslag een beroep mogen doen op de solidariteit van de andere EU-landen. Hier ligt ook een taak voor Hoge Vertegenwoordiger Ashton door de militaire en externe aspecten. De vraag hoe beide voorstellen op elkaar aan zullen sluiten staat nog open en wordt vanuit Veiligheid en Justitie en de PV nauwlettend gevolgd.

REAGEREN | AFDRUKKEN