4X9 versus dienstbelang

Volgens de rechtspositieregeling van de politie wordt aan medewerkers op hun verzoek een andere werktijdenmodaliteit toegekend. Vaak gaan de aanvragen over het willen werken in een ritme van vier maal negen uur per week. Medewerkers hebben dan een extra vrije dag per week terwijl de overige arbeidsvoorwaarden ongewijzigd blijven, zoals de hoogte van het salaris.

De werkgever kan een aanvraag afwijzen als er een zwaarwegend dienstbelang is. In het geval van nooddiensten, die een belangrijk deel van het rooster vormen, wil hij geen diensten van negen uur toestaan. De werkgever verwijst naar afspraken met de ondernemingsraad over de lengte van nooddiensten en ook naar roostertechnische problemen (overlap arbeidsuren) en inefficiëntie (capaciteitsverlies). Voorafgaand aan zijn besluit heeft de werkgever het verplichte advies ingewonnen bij de Commissie Werktijdenmodaliteiten Politie (WTM).

Net als de Commissie WTM oordeelt de rechter dat de afspraak over de lengte van de nooddienst met de ondernemingsraad niet geldt. Deze is in strijd met het individuele recht op toekenning van andere werktijden zoals opgenomen in de rechtspositieregeling. De werkgever heeft niet kunnen aantonen dat het werken in diensten van negen uur leidt tot verlies van fulltime equivalenten (fte’s) en effectief inzetbare uren. De werkgever had zijn standpunt moeten onderbouwen met bijvoorbeeld een inventarisatie van het aantal andere medewerkers dat ook nooddiensten van negen uur wil draaien. Ook had de werkgever het mogelijke capaciteitsverlies moeten berekenen.

Dat de werkgever graag een etmaal indeelt in drie nooddiensten van acht uur, valt voor de rechter niet meteen onder een zwaarwegend dienstbelang. Mogelijk is het dienstrooster ook op een andere manier in te richten. Dat moet de werkgever eerst onderzoeken.

Het recht op een andere indeling van de werkweek is in de rechtspositieregeling van de politie geformuleerd in de zin van: ’Ja, wordt toegekend, tenzij …’ Politiemedewerkers hoeven hun aanvragen niet uitgebreid te beargumenteren. De meesten zien hun wensen ingewilligd. Voor de werkgever is het wat lastiger, die moet zijn afwijzing op grond van een zwaarwegend dienstbelang wel goed motiveren.