Gea van Craaikamp: Regelmatig in spagaat

Inmiddels werk ik nu ruim een maand in het prachtige monumentale provinciehuis aan de Dreef te Haarlem. En wat het Binnenhof is in Den Haag, is in Noord-Holland de Haarlemse Dreef, inclusief algemene beschouwingen, Statenvragen, Twitter en andere social media.

Voor degenen die denken dat de provincie saai is en voor hen die sowieso geen idee hebben wat een provincie zoal uitspookt, kan ik melden dat ik mij de eerste maand vooral heb beziggehouden met het opruimen van wat ‘Den Haag’ over de schutting aan het kieperen is. Zo heb ik ambtelijk dingen moeten vinden van de Regionale Uitvoeringsdiensten (onder andere naar aanleiding van de brand in Moerdijk), de decentralisatie van de jeugdzorg, de ILG gelden en het concept-bestuursakkoord daarover (natuurgelden en ecologische hoofdstructuur), de noordelijke Randstadprovincie (en de opvattingen van de Tweede Kamer daarover), het bestuursakkoord, wel of geen infra-autoriteit in de regio en zo ja: hoe, waar en met wie en met welk geld en welke taken? Decentralisatie van taken van het Rijk naar provincies vanuit de visie dat provincies bij uitstek in staat zijn als regisseur bij de gebiedsordening op te treden is een groot goed, immers randvoorwaardelijk voor economische groei.

Interessante vraag is of  ‘Den Haag’ dan ook in staat is om zaken echt over te laten, of proberen ze (ja, na een maand spreek ik al over ‘ze’) onder het mom van beperking van bestuurlijke drukte, verantwoordelijkheden laag in de bestuurlijke kolom en gelijktijdige efficiencybesparingen, toch een inhoudelijke vinger in de bestuurlijke pap te houden, omdat we elkaar in bestuurlijk Nederland toch niet helemaal (of helemaal niet) vertrouwen?

In de afgelopen maand heb ik mij regelmatig in een spagaat gevoeld. Gewend als ik ben ‘Haags’ te denken, maak ik nu regelmatig een intellectuele salto mortale en krijg ik meer  begrip voor de andere kant van de bestuurlijke en ambtelijke medaille. Overdragen van taken en verantwoordelijkheden moet ook gepaard gaan met het overdragen van de verantwoordelijkheid voor de bepaling van de inhoudelijke doelstellingen. Het motto ‘wie erover gaat, praat en vooral ook beslist’ misstaat hier zeker niet. Provincies zijn tenslotte geen uitvoeringsdiensten van rijksbeleid! 

Overigens is er in de provincie veel herkenbaar en vergelijkbaar met mijn oude Haagse werk, is de vrijdag nu de dinsdag, vergis ik mij regelmatig en noem ik de eindeloze rij van Statenvragen nog regelmatig Kamervragen, verwar ik huisadvocaat met de landsadvocaat en ook hier balanceer ik regelmatig tussen gerechtvaardigde politieke eisen aan het ambtelijk apparaat en het ambtelijke kunnen.

Aan de andere kant lijkt de provincie qua bestuurscultuur meer op een gemeente dan op ‘Den Haag’, doen gedeputeerden net zo veel zelf als wethouders en krijgen Haagse ambtenaren daar soms de zenuwachtige kriebels van.

Maar veel belangrijker: ik geniet van de menselijke maat in het werk van alle dag, niet alleen qua omvang van de ambtelijke organisatie, maar ook qua direct effect van het handelen van het bestuur op de samenleving (ja, zelfs in de provincie). Ook geniet ik van de in alle opzichten korte lijnen en directe contacten, van de gemotiveerde en enthousiaste medewerkers en van het politieke ‘gedoe’... net als in Den Haag.