Rekenkamer positief en streng tegelijk

Het beheer van 2,3 miljard euro aan subsidies door het ministerie van VWS is, ondanks een verbeterplan, al twaalf jaar niet op orde. Wettelijke termijnen worden onvoldoende gehandhaafd, dossiers zijn onvolledig, er worden fouten gemaakt bij voorschotten en subsidiebesluiten zijn onvoldoende onderbouwd. De Algemene Rekenkamer heeft het streng over een ‘ernstige onvolkomenheid’ en tekent formeel bezwaar aan, omdat de eerder gemaakte voornemens tot verbetering te weinig vertrouwen wekken. Minister Schippers moet de Tweede Kamer daarom voor  1 oktober informeren over de voortgang van de verbetermaatregelen; afhankelijk daarvan kan de Algemene Rekenkamer het bezwaar opheffen.

Defensie is het tweede ministerie met hardnekkige problemen in de bedrijfsvoering. Er zijn al jarenlang onvolkomenheden in het financieel beheer en vooral het materieelbeheer. Zelfs het beheer van gevoelig materieel (wapens, munitie en crypto-apparatuur) is op een aantal punten nog steeds onvoldoende en soms zelfs ‘ruim onder de norm’. Er zijn weliswaar al sinds 2007 verbeterplannen, maar met de voortgang daarvan loopt het niet goed. Bovendien moetende plannen vanwege de aangekondigde bezuinigingen weer worden aangepast.

Elders zijn er onvolkomenheden bij het personeelbeheer, zowel bij de gecentraliseerde personeelsadministratie P-Direkt (werkzaam voor vrijwel alle ministeries) als bij het personeelsbeheer bij de (voormalige) ministeries van Justitie, Financiën en VROM. Gevolg daarvan is onder meer dat ontslagen ambtenaren soms te lang salaris krijgen doorbetaald. De Rekenkamer vindt dat de verantwoordelijkheid die de coördinerend minister van Binnenlandse Zaken voor P-Direkt heeft ‘onvoldoende is ingevuld’. Dit shared service centre heeft meer ministeries laten aansluiten, terwijl niet aan alle  randvoorwaarden voor een goede taakuitvoering was voldaan. De minister van BZK moet ervoor zorgen dat er een centrale organisatie is met voldoende beheersmaatregelen. Dat is des te meer van belang nu het kabinet in het programma Compacte Rijksdienst heeft aangekondigd met meer shared service centres te gaan werken.

De Algemene Rekenkamer ziet in de centralisatie van rijksfuncties, zoals voorgesteld in het plan voor een Compacte Rijksdienst, mogelijkheden om de controle van de  financiële informatie en van de bedrijfsvoering te verbeteren. Ook de kwaliteit van de beleidsinformatie die ministers aan de Tweede Kamer kan er baat bij hebben.

De auditdiensten die vallen onder de ministers moeten zich ontwikkelen tot organisaties die de departementale leiding adviseren over verbetering van de bedrijfsvoering. Deze adviestaak komt nu niet uit de verf, omdat auditdiensten ook een controlerende taak hebben en een controleverklaring afgeven. Dit is een doublure met het werk van de rekenkamer.