Oud-IG Mertens en de crisis van het toezicht

Ten overstaan van een groot gezelschap toezichthouders, dat in Delft bijeen was voor het congres Toezicht en Wetenschap, nam Mertens afscheid als hoogleraar. Hij blijft nog wel lid van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, waar hij Van Vollenhoven, die inmiddels voorzitter-af is, ontmoette. Van Vollenhoven vond het een hele eer dat juist hij het boek in ontvangst mocht nemen. 'Fantástisch dat je aan mij hebt gedacht.'

De voormalig voorzitter van de Onderzoeksraad greep de gelegenheid aan om te benadrukken hoezeer toezicht van belang is. 'Zeker in een tijd waarin eigen verantwoordelijkheid zo belangrijk is, hebben we toezicht nodig.' Hij pleitte nog maar eens voor het vastleggen van verantwoordelijkheden in wetten, zodat er ook daadwerkelijk toezicht gehouden kan worden.

Mertens, die in het verleden inspecteur-generaal bij zowel de Onderwijsinspectie als Verkeer en Waterstaat was, neemt de lezer in zijn boek mee langs allerlei facetten van het toezicht. Hij wijst erop dat het toezicht in crisis is. In de editie van PM die 1 juli verschijnt, komt Mertens hierover uitgebreid aan het woord. ‘Als het gaat om het toezicht zijn we met zijn allen in de war geraakt,' concludeert hij in PM. ‘Ik verbaas me over de onbenulligheden die – overigens  met de beste bedoelingen vaak – worden gedebiteerd over toezicht. Tegenwoordig hoor je iedereen het bijvoorbeeld hebben over “vertrouwen” als leidend beginsel bij toezicht. Ik kan helemaal niets met zo'n modewoord. Betekent dat dan dat het oude toezicht was gebaseerd op wantrouwen? Dat lijkt me niet.'

Het boek Inspecteren, toezicht door inspecties, is verschenen in de boekenserie van PM Public Mission. Het is te bestellen via de webshop van Sdu Uitgevers.