Kabinetsreactie op WRR-rapport

iOverheid binnen de bestaande structuren

Door: Maurits van den Toorn | 26.10.2011

Bestaande overheidsinstellingen moeten ‘verinnerlijken’ dat ze deel uitmaken van een iOverheid. Het opzetten van nieuwe instituties daarvoor is niet aan de orde. Dat is de kern van de kabinetsreactie op het in maart gepresenteerde rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid iOverheid, de rol van de overheid in de iSamenleving. Er komt dus geen iCommissie, iPlatform of iAutoriteit om de uitdagingen van de iSamenleving het hoofd te bieden, zoals de WRR voorstelt.

Minister Donner, als minister van BZK verantwoordelijk voor de overheids-ict, gaat de 21e eeuwse problematiek in haast 19e eeuwse bewoordingen te lijf. Hij beaamt in de kabinetsreactie de vaststelling van de WRR dat de digitalisering en de daarbij horende grootschalige informatiestromen leiden tot ‘fundamentele en onomkeerbare maatschappelijke ontwikkelingen, die nopen tot een herbezinning op de rol van de overheid in al zijn gelaagdheden’. De vraag is vervolgens natuurlijk vooral hoe de overheid dat denkt te gaan doen. Het wordt in de iSamenleving met zijn enorme datastromen immers steeds moeilijker om de regie te (blijven) voeren.

Allereerst zal binnen de hele overheid het bewustzijn van de gevolgen van de toegenomen digitalisering en schaalvergroting van gegevensverwerking moeten worden versterkt. Precies dat is volgens Donner ook de reden dat er geen nieuwe instellingen voor de iOverheid worden opgetuigd, omdat die een rem zouden kunnen vormen op het ‘verankeren van een innerlijke bewustwording’ in de bestaande overheidsstructuren. Privacy- en informatiebeleidsbeginselen zullen worden opgenomen in bestaande procedures bij de rijksoverheid voor juristen, Chief Information Officers en de Functionarissen gegevensbescherming die toezien op toepassing en naleving van de Wet bescherming persoonsgegevens. Om de bewustwording bij andere overheden te vergroten zullen ervaringen met de toepassing van deze maatregelen met elkaar worden uitgewisseld.

Het kabinet belooft daarnaast burgers ‘zo goed mogelijk toe te rusten’ tegen problemen die voortvloeien uit verwerking van hun persoonsgegevens in digitale datastromen. Ze krijgen meer inzage- en correctierecht. Daardoor moet een ‘countervailing power’ ontstaan richting gegevensbeheerders, -eigenaren en opdrachtgevers bij de overheid.

Ook hierbij geldt: er komen wat betreft het kabinet geen nieuwe instellingen als een iAutoriteit, het moet ook te bereiken zijn door het uitbreiden van de functionaliteiten van www.MijnOverheid.nl. Door de herkomst van gegevens zichtbaar te maken wordt het voor burgers eenvoudiger om de bron van eventuele onjuiste gegevens te vinden en om daar te vragen om correctie.

Hoewel Donner nadrukkelijk stelt dat de overheid niet moet streven naar een regierol in de iSamenleving, vindt hij wél dat de overheid een cruciale rol heeft als het gaat om het beschermen van de burger tegen de gevaren die de iSamenleving met zich meebrengt. Dat klinkt nogal naar een – beperkte – vorm van regie.

Zie ook het dossier ict bij de overheid.

REAGEREN | AFDRUKKEN