Geen veranderingen rond ZBO’s nodig

Op 1 februari 2007 is de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen in werking getreden. Die wet moest ‘enige ordening’ in de organisatieregelingen voor ZBO’s brengen en de ministeriële verantwoordelijkheid voor ZBO’s helder regelen. Sinds de inwerkingtreding zijn 34 organen onder de werking van deze wet gebracht, met 28 zal dat nog gebeuren. Verder is voor 85 organen vastgesteld dat zij om uiteenlopende redenen niet onder de Kaderwet zullen vallen.

Verschillende zaken zijn nog niet helemaal helder, stelt Spies in haar brief over de evaluatie aan de Tweede Kamer. Zo is indertijd afgesproken dat een baten-lastendienst een goed alternatief zou kunnen zijn als er sprake is van ‘regelgebonden uitvoering’; er zouden geen ZBO’s meer worden ingesteld die zich uitsluitend hiermee bezig zouden houden. Spies houdt nu een slag om de arm: ‘Voor een definitieve beslissing over dit instellingsmotief is het mijns inziens te vroeg. De implementatiefase van de Kaderwet is nog niet afgerond.’

Ze wijst er verder op dat, in lijn met de doelstellingen van het uitvoeringsprogramma Compacte Rijksdienst, de agentschapstatus alleen nog maar wordt toegestaan als er sprake is van een minimumomzet (richtbedrag: 50 miljoen euro op jaarbasis). ‘Of dit implicaties heeft voor de instelling van nieuwe ZBO’s is nog niet duidelijk.’

Verder laat de minister weten dat wat haar betreft de coördinerende rol van de minister van BZK ten aanzien van de Kaderwet kan verdwijnen. De Kamer wilde dat indertijd zo, de minister legt zich daar ‘vooralsnog’ bij neer. Ze gaat echter niet in op de wens van de Kamer om ZBO’s te verplichten sneller met hun jaarverslagen te komen, uiterlijk op 15 maart in plaats van 1 juli. In de praktijk is dat niet haalbaar, wat reden is om – ook in dit geval ‘vooralsnog’ – vast te houden aan de bestaande norm. Wel laat ze onderzoeken waarom het zo lang duurt voor de jaarverslagen er zijn.

Het is de bedoeling om voor 31 december van dit jaar wetsvoorstellen in te dienen om de ZBO’s waarvoor dat nog niet is gedaan onder de werking van de Kaderwet te brengen.